Петок 13-ти со децении се смета за симбол на несреќа и мистерија. Овој датум е опкружен со бројни верувања, легенди и приказни, а неговата репутација дополнително ја зацврстиле и популарната култура и филмската индустрија, особено хорор-серијалот Friday the 13th. И покрај модерното време, суеверието поврзано со овој ден и натаму опстојува во многу делови од светот.
Бројот 13 уште од античките времиња се смета за „нескладен“ број, бидејќи доаѓа веднаш по бројот 12, кој во многу цивилизации симболизира целосност и ред. Годината има 12 месеци, постојат 12 хороскопски знаци, 12 апостоли и 12 олимписки богови. Додавањето уште еден елемент на таа симболична целина создава број што, според традиционалните верувања, го нарушува воспоставениот поредок.
Во христијанската традиција, приказната за Тајната вечера често се поврзува со ова суеверие. Според верувањето, на масата седеле 13 луѓе — Исус и неговите апостоли — а тринаесеттиот бил Јуда, кој подоцна го предал.
Негативната симболика се поврзува и со самиот ден петок. Во религиозните преданија се смета дека распнувањето на Исус се случило токму во петок, а во средновековна Европа овој ден често се сметал за неповолен за започнување важни работи, патувања или склучување бракови.
Историски настан кој дополнително го засилил стравот од овој датум е апсењето на витезите Темплари на 13 октомври 1307 година, по наредба на францускиот крал Филип IV. Овој настан често се наведува како една од причините за поврзување на петок 13-ти со несреќа и прогонство.
Стравот од овој датум има и научно име — параскевидекатријафобија. Психолозите објаснуваат дека суеверието функционира преку очекување: луѓето полесно ги забележуваат негативните настани кога веруваат дека денот е „несреќен“, додека позитивните случувања често остануваат занемарени.
Интересно е што во различни култури постојат и други „несреќни“ броеви. Во дел од источноазиските земји, на пример, бројот 4 се избегнува затоа што неговото изговарање потсетува на зборот „смрт“.
МОЖЕБИ ЌЕ ВЕ ИНТЕРЕСИРА:
