На денешната собраниска Комисија за политички систем и односи меѓу заедниците се разгледува Предлог-законот за изменување и дополнување на Кривичниот законик во второ читање. Документот, поднесен од девет пратеници од ВМРО-ДПМНЕ, предвидува 13 амандмани.
Амандманите се распределени меѓу различни политички партии: девет се поднесени од пратеничката на Нова социјалдемократска партија, Соња Мираковска, два од пратеничката на Левица, Јована Мојсоска, и по еден од пратеничките на ВМРО-ДПМНЕ, Драгана Бојковска, и на Либерално-демократска партија, Моника Зајкова.
Целта на предложените законски измени, како што стои во образложението објавено на веб-страницата на Собранието, е да се адресираат слабостите во постојните одредби на Кривичниот законик и да се усогласи со решението на Уставниот суд од 12 февруари 2025 година, објавено во „Службен весник на Република Северна Македонија“ број 58/25.
Законот има тенденција да ги унапреди одредбите за законски битија и да ја заостри казнената политика. Ова ќе се постигне преку зголемување на постојните казни за кривичните дела злоупотреба на службената положба и овластувањето (член 353) и злосторничко здружување (член 394).
– Со тоа би се надминале идентификуваните недостатоци во постојните одредби за овие кривични дела, особено во однос на заострувањето на казнената политика, со цел повторно да се воспостават нејзините превентивна и репресивна функција.
Дополнително, овој пристап ќе биде во согласност со забелешките од извештајот на Европската комисија за 2023 година, повторно воспоставувајќи цврста правна рамка за борба против високата корупција.
Предлог-измените и дополнувањата на Кривичниот законик, кои се базираат на компаративна анализа подготвена во Собранието, воведуваат и ново кривично дело: инкриминирање на злоупотребата на туѓа снимка, фотографија, аудиозаписи или списи со сексуално експлицитна содржина.
– Имајќи предвид дека постојат злоупотреби на приватноста и правни празнини во постоечките одредби на Кривичниот законик при нивното спроведување во пракса, недвосмислено се наметна потребата за воведување ново кривично дело, односно инкриминирање на злоупотребата на туѓа снимка, фотографија, аудиозаписи или списи со сексуално експлицитна содржина.
Предложеното кривично дело, во својата законска дефиниција, како објект на заштита ја има приватноста. Дејството на сторителот е да направи достапна за трето лице видео или друга снимка, фотографија, аудиозапис или спис со сексуално експлицитна содржина, без согласност на лицето на кое се однесуваат, односно без согласност на лицето прикажано на снимката, фотографијата или чиј глас е снимен, се наведува во предлог-законот.
Предлог-законот ја опфаќа и одредбата за проширена конфискација, односно член 98-а, со цел да се прошири опфатот на кривични дела за кои може да се примени.
Исто така, се врши и усогласување со Истанбулската конвенција преку редефинирање на кривичното дело телесна повреда (член 130 од Кривичниот законик). Се отстранува гонењето по предлог во случаи кога делото е сторено при вршење родово базирано насилство, насилство врз жена или семејно насилство, или од омраза, или спрема лице кое е посебно ранливо поради возраста, тешки телесни или душевни пречки, или бременост. Со ова, овој вид на дело ќе се гони по службена должност.
– Поради идентификуваните слабости во практиката и со цел нивно надминување, се предлагаат и вградување на два нови облици кај кривичното дело трговија со дете, со цел да се решат состојбите поврзани со питачењето.
Покрај овие предложени измени и дополнувања, предлог-законот за изменување и дополнување на Кривичниот законик содржи итни измени кои имаат карактер на техничко појаснување и подобрување на одредени одредби, конкретно во однос на куќниот затвор, условната осуда со заштитен надзор и проширената конфискација.
Од наведеното, јасно произлегува дека предлог-законот и предложените законски решенија се неопходни како правни механизми за елиминирање на идни потенцијални штетни последици од законските измени на Кривичниот законик донесени во септември 2023 година, а воедно и за исполнување на европските и меѓународните стандарди, се истакнува во образложението.
Предлог-законот исто така содржи одредби за хармонизирање на кривичните дела против безбедноста во сообраќајот и одземањето предмети со пакетот предлог-закони поврзани со проектот „Безбеден град“.
МОЖЕБИ ЌЕ ВЕ ИНТЕРЕСИРА:
